امامت یکی از مهمترین مسائل در تمام مذاهب اسلامی می باشد و علمای تمام مذاهب اسلامی و به خصوص مذاهب شیعه و اهلسنت به تعریف امامت و بیان اهمیت آن پرداخته اند.

این موضوع آنقدر با اهمیت است که رسول الله ص عزت اسلام را تازمان بودن ۱۲ خلیفه بیان میکنند:

۵ – (۱۸۲۱) حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: ح وحَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ، وَاللَّفْظُ لَهُ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللهِ الطَّحَّانَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ أَبِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: «إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا يَنْقَضِي حَتَّى يَمْضِيَ فِيهِمِ اثْنَا عَشَرَ خَلِيفَةً»، قَالَ: ثُمَّ تَكَلَّمَ بِكَلَامٍ خَفِيَ عَلَيَّ، قَالَ: فَقُلْتُ لِأَبِي: مَا قَالَ؟ قَالَ: «كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ»

جابر بن سمره میگوید: من و پدرم وارد شدیم بر پیامبر خداص، و شنیدم از پیامبر ص که میفرمود: این امر-اسلام-باقی خواهند ماند و از بین نمی رود، تا اینکه دوازده نفر خلافت – حکومت- کنند. سپس پیامبرص یک چیزی گفت که من نشنیدم، از پدرم پرسیدم که پیامبر ص چه فرمود؟ گفت: همه آن دوازده نفر، از قریش هستند.

صحیح مسلم جلد ۳ صفحه ۱۴۵۲٫

بنابراین در اهمیت امامت هیچ شکی وجود ندارد.

حال باید دید این امامت که وجودش باعث عزت اسلام خواهد بود چیست و چه معنایی دارد؟

در مذهب اهل سنت معمولا خلافت و امامت را مترادف یکدیگر میدانند و تعریف یکسانی برای این دو لفظ بیان میکنند.

به عنوان مثال علمای اهل سنت امامت و خلافت را اینچنین تعریف میکنند:

تفتازانی در شرح المقاصد میگوید:

 الامامة رئاسة عامة فی امر الدین والدنیا خلافة عن النبی

امامت ریاست در امور دین و دنیا به جانشینی از رسول الله ص است.

شرح المقاصد جلد ۵ صفحه ۲۳۴٫

و همچنین ابن خلدون نیز میگوید:

حقيقة الخلافة نيابة عن صاحب الشرع في حفظ الدين وسياسة الدنيا

حقیقت خلافت نیابت از صاحب شرع در حفظ دین و سیاست دنیا است.

تاریخ ابن خلدون صفحه ۲۷۰٫

این بود تعریف دو تن از علمای بزرگ اهلسنت در تعریف امامت!!!

حال نظر برخی زا علمای بزرگ شیعه در معنای امامت را بیان میکنیم:

خواجه نصیر الدین طوسی رحمه الله میفرمایند:

الإمامة رئاسة عامة فی الدین و الدنیا بالأصالة فی دارالتکلیف

امامت، رهبری عمومی و بالاصالة در سرای دنیا در امور دینی و دنیوی است

رساله الامامه صفحه ۲۵۴٫

و شیخ مفید رحمه الله نیز به تعریف امامت پرداخته و می فرمایند:

الامام هو الانسان الذی له رئاسه عامه فی امور الدین و الدنیا نیابه عن النبی

امام انسانی است که امور مردم در دین و دنیا را به نیابت از رسول الله ص در اختیار دارد.

النکت الاعتقادیه جلد ۱۰ صفحه ۳۹٫

و همچنین سید مرتضی رحمه الله نیز تعریف مشابه تعریف بالا را دارند و میفرماید:

الامامه ریاسه عامه فی الدین بالاصاله لا بالنیابه عمن هو فی دارالتکلیف

الذخیرة فی علم الکلام صفحه ۴۰۹٫

بنابراین با توجه به معنی امامت و خلافت که مستقیما با دین و دنیای امت مرتبط است به اهمیت آن میتوان پی برد زیرا یک امام بد میتواند امت را به سمت جهنم بکشاند. همانطور که در قران کریم آمده است:

وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يُنْصَرُونَ ﴿۴۱﴾قصص

و آنان را پيشوايانى كه به سوى آتش مى‏ خوانند گردانيديم و روز رستاخيز يارى نخواهند شد

و اگر امام مورد تایید الله باشد باعث هدایت امت شود. همانطور که خداوند در سورهی انبیا آیه ی ۷۳ انبیا می فرماید:

وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا (۷۳ انبیاء)

و آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما هدايت میکردند

بنابراین هیچ شکی وجود ندارد که ائمه باید مورد تایید خداوند باشند تا بتوانند به امر خدا باعث هدایت امت شوند در غیر این صورت آن ائمه ائمهی آتش میباشند.

و همین اهمیت بسیار زیاد امامت طبق قرآن است که باعث شده است شیعه بر امر امامت تاکید بسیاری داشته باشد زیرا امر امامت میتواند باعث هدایت یا گمراهی امت شود.

 

5

 

6

Print Friendly